کاربرد اينترانت در کتابخانه ها

استفاده از فن آوري هاي اطلاعاتي باعث افزايش توانايي کتابخانه ها در سازماندهي و اشاعه اطلاعات مي شود. همچنين فن آوري اطلاعات سرعت دسترسي به اطلاعات را افزايش مي دهد و دسترسي از راه دور و دسترسي تمام وقت به اطلاعات را ميسر مي سازد. برخي از مزاياي به کار گيري فن آوري اطلاعات در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني عبارت است از: افزايش دسترسي به منابع، بهبود خدمات موجود، ارائه خدمات جديد و برجسته کردن وجهه کتابخانه(کريزمن[۱۶]، ۱۳۸۴). در حوزه فن آوري اطلاعات، اينترانت ها تحولي مهم در عصر حاضر به شمار مي آيند.

برخي از کاربردهاي اينترانت در کتابخانه ها عبارت است از:

۱) ارائه پيوسته اسناد و مدارک شرکت ها و سازمان ها

۲) دسترسي به موقع و روزآمد به گزارش هاي فني و گزارش هاي مربوط به گردهمايي ها

۳)ارائه فهرست کامل منابع موجود در کتابخانه

۴) ارائه نشريات تخصصي و اخبار روزآمد بر روي شبکه

۵) ايجاد بخش سؤال هاي متداول

۶) ايجاد پيوندهاي[۲۱] ساختار يافته به منابع اينترنتي مرتبط

۷) فراهم آوري امکان ملاقات مجازي افراد بر روي شبکه

۸) توزيع نرم افزارهاي کاربردي بر روي شبکه

۹) ارائه مواد سمعي و بصري بر روي شبکه

اينترانت و کتابداران

با به کار گيري اينترانت ها مي توان اطلاعات را به صورت الکترونيکي به اشتراک گذاشت. در حقيقت اينترانت ها روشي مؤثر براي انتقال و حفظ اطلاعات هستند و ارتباطات و همکاري هاي بين سازماني را تسهيل مي نمايند. اينترانت ها براي نگهداري اطلاعاتي که روز آمد کردن آن ها در حالت چاپي دشوار است، بسيار مناسب مي باشند. کتابداران مي توانند با استفاده از اينترانت- که از استانداردها و ابزار موجود بر روي اينترنت که به سادگي در دسترس مي باشد و سبب موفقيت جهاني اين شبکه گرديده است- به ايجاد ارتباطات مؤثر درون سازماني و همچنين آرشيو نمودن اطلاعات مهم بپردازند. کتابداراني که با ابزار و فنون استفاده از اينترنت آشنا هستند، براي برآوردن نيازهاي خود مي توانند از اينترانت استفاده نمايند. همچنين مي توان از اينترانت براي اشاعه و توزيع اطلاعات لوح هاي فشرده[۱۳] استفاده کرد. کتابداران مي توانند با استفاده از اينترانت، دسترسي شبکه اي به لوح هاي فشرده را فراهم نمايند تا استفاده کنندگان بتوانند به طور همزمان از آنها استفاده کنند.
علاوه بر اين، کتابداران مي توانند از شبکه اينترانت به عنوان يک تابلوي اعلانات[۱۴] پيوسته براي ارسال مدارک و ارائه مقررات و خط مشي کتابخانه استفاده کنند و مدارک امانتي، وضعيت درخواست امانت بين کتابخانه اي و دسترسي به پايگاه هاي اطلاعاتي تجاري را بر روي شبکه اينترانت ارائه کنند (نوتس[۱۵]، ۱۹۹۹ ).

بهترين نرم افزار يک اينترانت

اينترانت ها مي توانند از هر نرم افزاري براي ارتباطات TCP/IP استفاده کنند، اما عملي ترين راه دسترسي به اينترانت استفاده از وب و مرورگر[۷] مي باشد چرا که آن ها از مزيت هاي اينترنت همچون استقلال سيستم عامل و حداقل نيازهاي نصب و راه اندازي برخوردارند. نرم افزارهايي که از رابط مرورگر استفاده مي کنند، براي ده ها ميليون کاربر در سطح جهاني يا هزاران کاربر در درون شرکت يا سازمان قابل استفاده مي باشند. همچنين شرکتها و سازمان هايي که از اين قبيل برنامه ها استفاده مي کنند ناچار به نصب نرم افزارهاي اضافي بر روي رايانه هاي کاربران نمي باشند (حسن زاده، ۱۳۷۷(.
از نظر بنزينگ (۱۳۷۸) يکي از مزاياي مهم اين دسترسي، عدم محدوديت آن به موقعيت فيزيکي و محلي است. استفاده کنندگان مي توانند از ساختمان هاي مختلف شرکت يا سازمان يا از يک کنفرانس در شهر ديگر يا هر مکاني که امکان دسترسي به اينترنت وجود دارد، به شبکه اينترانت وصل شوند.

اینترانت و قابلیتهای آن

قابليت هاي يک اينترانت

يک اينترانت مي تواند از قابليت هاي زير برخوردار باشد:

 ▪به اشتراک گذاشتن اسناد و مدارک
▪ ارائه خدمات اينترنت
 ▪پيام رساني
▪ دسترسي مطمئن
▪ جستجو و بازيابي
▪ امکان دسترسي آسان
 ▪مبتني بودن بر پايگاه داده ها و بانک هاي اطلاعاتي

ايجاد يک اينترانت

ايجاد يک شبکه اينترانت شباهت بسياري به ايجاد يک وب سايت دارد تنها فرق آن اين است که در اينترانت به ابزاري جهت محدود نمودن دسترسي، تنها براي اعضاي شرکت يا سازمان نيز نياز است چون TCP/IP قابليت بالقوه دسترسي به سرويس دهنده شما را به همه افراد استفاده کننده از اينترنت مي دهد. براي استفاده از يک شبکه اينترانت ابتدا بايد به اينترنت وصل شد و سپس شبکه اينترانت را از طريق زير راه اندازي نمود:

۱) ثبت سايت
۲( طراحي صفحات
۳( برنامه نويسي وتهيه بانک هاي اطلاعاتي
۴( ايجاد ارتباط بين صفحات و بانک هاي اطلاعاتي

اندازه و گستردگي اينترانت

اندازه و گستردگي عامل مهمي در طراحي شبکه است اما تاثيري در ارتباطات مجموعه سرويس گيرندگان که پيکره اصلي اينترانت را تشکيل مي دهند، ندارد. هيچ چيز شما را به محدود کردن شبکه وب در يک ساختار نزديک به هم و فشرده و لزوماً يکپارچه در محيط بسته نمي کند. به هر اندازه اي که امکانات و شرايط شما اجازه مي دهد، يک اينترانت مي تواند بزرگ باشد.

تاريخچه اينترانت

اينترانت تاريخچه جداگانه اي ندارد چرا که يکي از دستاوردهاي اينترنت به شمار مي رود و در واقع چند سالي پس از آنکه اينترنت در دهه ۷۰ ميلادي شکل يک شبکه گسترده جهاني را به خود گرفت و در اوايل دهه ۹۰ ميلادي به ساختار گسترده خود تبديل شد و عصر اطلاعات را به واقعيت نزديکتر کرد، اينترانت و اکسترانت نيز در اين عرصه به ظهور رسيدند.

در ايران نيز به طور دقيق مشخص نيست که از چه سالي استفاده از اينترانت آغاز شده است. در اين رابطه بابايي و ديگران(۱۳۷۸) اظهار مي دارند که به گفته محسني نيا، مسئوول سابق واحد مهندسي شبکه اداره کل آمار و اطلاعات وزارت کشاورزي، اين وزارتخانه که از جمله مؤسسات پيشرو در اين زمينه است، از سال ۱۳۷۴ توانسته است از خدمات شبکه جهاني اينترنت استفاده نمايد. سپس اداره کل آمار و اطلاعات اين وزارتخانه با ايجاد اينترانت توانسته است اطلاع رساني و ارائه خدمات به متقاضيان و کارکنان را با روشي آسان و سريع انجام دهد. در اين شبکه خدمات اطلاعاتي از جمله اخبار و رويدادها، آمار کتاب هاي موجود در کتابخانه اداره کل آمار و اطلاعات، و ارتباط با سايت هاي کشاورزي مرتبط ارائه مي شود. علاوه بر اين تصاويري از ديدني هاي ايران همراه با موسيقي نيز قابل استفاده است. در همين زمينه، نقيب زاده مشايخ رئيس سابق انجمن انفورماتيک ايران مي گويد:«شايد اطلاع دقيقي در مورد اينکه اولين اينترانت در کشور ما کجا و در چه سازماني نصب شده است وجود نداشته باشد اما تا جايي که من اطلاع دارم اولين اينترانت «جامع» ايران در دي ماه ۱۳۷۵ در معاونت پژوهشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي نصب و راه اندازي شده است. اين سيستم که موسوم به شبکه ملي بهداشتي و زيست پزشکي کشور است، يک سيستم بزرگ اطلاع رساني مي باشد که تماماً در محيط يکپارچه وب و به صورت دو زبانه عمل مي کند».

اینترانت چیست؟

 

به زبان ساده، اينترانت اصطلاحي توصيفي است که به شبکه داخلي سازمان هايي اطلاق مي شود که از خدمات اينترنت از قبيل شبکه جهان گستر وب، پروتکل انتقال فايل[۲]، گوفر[۳]، صندوق پست الکترونيکي[۴]، گروه هاي خبري[۵]، گفتگوي اينترنتي [۶] و کنفرانس هاي صوتي و تصويري بهره مي گيرند اما با حد و مرزهاي فيزيکي و فرآيندهاي داخلي و ويژه سازمان منطبق شده اند، به طوري که اطلاعات قابل اعتماد و سودمندي را فقط براي کارکنان آن سازمان و نه براي جامعه اينترنت فراهم مي آورند (گيلوري، ۱۳۷۸، ص ۱۰۹).
به عبارت ديگر در يک جمله ساده مي توان گفت که اينترانت يک اينترنت خصوصي است.

اینترانت چیست؟

امروزه فن آوري اطلاعات کاربردهاي بسياري در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رساني يافته است که يکي از کاربردهاي مهم آن در کتابخانه ها به ويژه کتابخانه هاي تخصصي شرکت ها و سازمان هاي مختلف، استفاده از شبکه هاي رايانه اي به خصوص شبکه اينترانت مي باشد. در حوزه فن آوري اطلاعات، اينترانت ها تحولي مهم در عصر حاضر به شمار مي آيند. مفهوم اينترانت از اينترنت و به عنوان گامي طبيعي در راه تحول آن حاصل آمده است. همان TCP/IP يا به عبارتي همان الگوي خدمات دهنده/خدمات گيرنده وب در اينترانت نيز استفاده مي شود. به طور خلاصه، ويژگي هاي منحصر بفرد اينترانت مثل صرفه جويي در هزينه و زمان، تمرکز اطلاعات، ايجاد امکان اشتراک و سازماندهي اطلاعات از طريق صفحات وب، بهره گيري از آن براي انتشار منابع اطلاعاتي سازمان و غيره سبب شده است تا در بين سازمان ها عموميت يافته است

ربات کتابدار در ایران

در ايران نيز براي  نخستين  بار «ربات كتابدار» توسط تعدادي  از دانشجويان  آموزشكده  شريعتي  نيشابور طراحي  شد.
اين  ربات با دريافت  اطلاعات،  كتاب  مورد نظر مراجعان  را از قفسه  انتخاب  و تحويل  آنها  مي دهد. همچنين  با دريافت  كتاب  از سوي  كاربر آن  را در قفسه  مربوطه  قرار داده  و اطلاعات  لازم  را در رايانه  ثبت  مي كند.

تلاش های دیگری نیز برای ساخت ربات کتابدار در کشورمان صورت گرفته و این تلاش ها هم چنان ادامه دارد.به هر حال ورود ربات ها به زندگي ما پديده اي انکارناپذير است که بايد جامعه را براي استفاده مناسب از آنها آماده کرد.                                             

منابع:

http://noorportal.net

http://www.nlai.ir 

http://www.forum.microrayaneh.com

http://www.hamshahrionline.ir

http://www.robatsaz.com

 

    

ربات کتابدار

همانطور که میدانیم ، با فرهنگ سازی صحیح و استفاده مناسب از ربات ها ، ربات کتابدار قرار نیست جای کتابداران را در کتابخانه بگیرد بلکه تنها انجام اموری را به عهده خواهد گرفت که زمان و انرژی بیهوده از کتابدار پر مشغله عصر تکنولوژی می گیرد .

Jaume نام ربات كتابداري است كه در آزمايشگاه هوش رباتيك از دانشگاه UJI اسپانيا به وسيله گروه محققان آن دانشگاه و به سرپرستي پروفسور P.del Pobil ساخته شده است.

  ربات مورد نظر، داراي ويژگيهايي مي­باشد كه اين قابليتها و توانمنديها عبارتند از:

1-   بینایی:

این روبات با دارا بودن دوربینها و سنسورها قابلیت مسیریابی در داخل کتابخانه برای سیستمهای باز و بسته را دارا مي­باشد.

2-   تشخیص کتابها (با دوربین):

 این روبات داراي قابلیت تشخیص و تمیز دادن کتابها از یکدیگر به کمک دوربینها می­باشد.

3-   کار شبانه­روزی:

این روبات علاوه بر فعالیت در ساعتهای اداری، قابلیت فعالیت و تشخیص کتابها را در شب نیز دارا است که موجب صرفه­جویی زیادی در زمان می­شود.

4-  بازوهای متحرک:

 این روبات دارای دو بازوی متحرک مي­باشد که قابلیتهای زیر را امکان­پذیر می­کند :

1- برداشتن کتابها از قفسه                                  

2- گذاشتن کتابها در قفسه مورد نظر     

3- جابجایی کتابها 

4- مرتب کردن کتابها 

 

نهادینه کردن ربات در جامعه

علم رباتیک در اصل در صنعت به‌کار می‌رود و ما تأثیر آن را در محصولاتی که هر روزه استفاده می‌کنیم، می‌بینیم. که این تأثیرات معمولاً در محصولات ارزان‌تر دیده می‌‌شود.
ربات‌ها معمولاً در مواردی استفاده می‌شوند که بتوانند کاری را بهتر از یک انسان انجام دهند یا در محیط پر خطرفعالیت نمایند مثل اکتشافات در مکان‌های خطرناک مانند آتش‌فشان‌ها که می‌توان بدون به خطر انداختن انسان‌ها انجام داد، یا اینکه امروزه برای بررسی وضعیت داخلی راکتورها از ربات ها استفاده می شود تا تشعشعات رادیو اکتیو به انسانها صدمه نزند.

آنچه هم اکنون سبب نگرانی اذهان عمومی شده است آینده ای است که در پیش داریم . امروزه بیش از 1 میلیون ربات خانگی و بیش از 1.1 میلیون ربات در سراسر جهان وجود دارد و طبق آمار رسیده جمعیت رباتها به سرعت در حال افزایش است . کارشناسان رباتیک پیش بینی می کنند همانطور که رایانه های شخصی به سرعت در تمام جهان توسعه پیدا کردند ربات ها هم در زندگی شخصی مردم نفوذ می کنند.

آنچه مسلم است این است که ما نمی خواهیم ربات ها در آینده جای ما را بگیرند نمی خواهیم انسانها در آینده ربات ها را جایگزین همنوعانشان در خلاهای احساسی کنند ، بلکه ربات ها را تنها به عنوان ابزاری برای زندگی بهتر و آسانتر می خواهیم پس نباید اجازه دهیم این ابزارها نقشی فراتر از آنچه برای آن ساخته شده اند در زندگیمان ایفا کنند. برای این منظور باید قبل از آنکه کورکورانه جامعه را به استفاده از این ابزارها واداریم ، بستر مناسب برای ورود آنها به جامعه را فراهم کنیم ، باید برای نهادینه کردن مناسب این ابزارها در جامعه فرهنگ سازی کنیم و به کودکانمان نیز بیاموزیم که ربات ها اعضای جدید خانواده نیستند بلکه تنها ابزاری برای زندگی بهتر و آسوده تر هستند در غیر این صورت ما به دست خود برای خویش رقبایی قدرتمند ایجاد نموده ایم که در آینده ای نزدیک سبب خسارت های مادی و معنوی بسیار خواهند شد .

شاید مناسب باشد قبل از ساخت ربات هایی با کاربردها متفاوت رعایت قوانین رباتیک که در سال 1940 توسط آسیموف مطرح شد را در نظر داشته باشیم در این قوانین آمده است :

1- ربات ها نباید هیچگاه به انسانها صدمه بزنند.
2- رباتهاباید دستورات انسانها را بدون سرپیجی از قانون اوّل اجرا کنند.
3- رباتها باید بدون نقض قانون اوّل و دوم از خود محافظت کنند.

بنابراین مرز بین استفاده مناسب از ربات ها و استفاده غلط از آنها به اندازه یک بینش و فرهنگ سازی عظیم در جهت شناخت انسان و توانایی هایش و استفاده درست از ابزارهای پیشرفت و تکنولوژی است و اشتباه ما در این راه می تواند به بهای سنگینی تمام شود.

ربات چیست؟

 

 ريشه واژه ربات

لغت ربات در اکثر زبان‌هاي دنيا با همين تلفظ داراي معناي واحدي مي‌باشد. اين لغت اولين‌بار در خلال سال‌هاي 1920 تا 1930 در نمايشنامه‌اي با نام RUR ( Universal Robot  Rossmuse )نوشته "کارل کاپک" نويسنده چک‌اسلواکي به‌‌کار برده شد. در اين نمايشنامه بازيگران نقش موجوداتي مصنوعي و کوچک شبيه انسان را بازي مي‌کردند، که به‌طور مطلق تحت فرمان صاحب خود قرار داشته و دستوراتش را مو‌به‌مو اجرا مي‌کردند. اين موجودات ربات ناميده مي‌شدند که ريشه آن از لغت اسلاو (يعني اسلواکي‌يايي!) Robota به معناي "کارگر اجباري" است.

ربات یک ماشین الکترو مکانیکی هوشمند است با خصوصیات زیر:
* می توان آن را مکرراً برنامه ریزی کرد.
* چند کاره است.
* کارآمد و مناسب برای محیط است.

 قسمت های اصلی ربات‌ها:
مغز که معمولاً یک کامپیوتر است.
محرک و بخش مکانیکی شامل موتور، پیستون، تسمه، چرخ‌ها، چرخ دنده‌ها و …
سنسور که می‌تواند از انواع بینایی، صوتی، تعیین دما، تشخیص نور، تماسی یا حرکتی باشد.
با این سه قسمت، یک ربات می‌تواند با اثرپذیری و اثرگذاری در محیط کاربردی‌تر شود

 مزایای ربات ها:
1- رباتیک و اتوماسیون در بسیاری از موارد می توانند ایمنی، میزان تولید، بهره و کیفیت محصولات را افزایش دهند.
2- رباتها می توانند در موقعیت های خطرناک کار کنند و با این کار جان هزاران انسان را نجات دهند.
3- رباتها به راحتی محیط اطراف خود توجه ندارند و نیازهای انسانی برای آنها مفهومی ندارد. رباتها هیچگاه خسته نمی شوند.
4- دقت رباتها خیلی بیشتر از انسانها است آنها در حد میلی یا حتی میکرو اینچ دقت دارند.
5- رباتها می توانند در یک لحظه چند کار را با هم انجام دهند ولی انسانها در یک لحظه تنها یک کار انجام می دهند.

معایت ربات ها:

1- رباتها درموقعیتهای اضطراری توانایی پاسخگویی مناسب ندارند که این مطلب می تواند بسیار خطرناک باشد

2- رباتها هزینه بر هستند

3- کاری که برای آن ساخته شده اند را انجام می دهند یعنی فقط قابلیت های محدود دارند.

عشق به کتاب را به کودکان بیاموزیم

همه بچه ها، کتاب را دوست دارند. کتاب های عکس دار، رنگی، داستان، شعر و لالایی برای آنها جذابیتی به اندازه یک اسباب بازی دارد. کودکان نوپا دنیای عجیب و شگفت آور کتاب ها را دوست دارند و این علاقه حتی تا سال های اولیه مدرسه نیز همراه آنها خواهد بود اما یادگیری و یا فراموشی این عادت پسندیده بستگی به عوامل بیرونی خواهد داشت. عشق به کتاب را می توان به کودکان تا زمان مدرسه آموخت اما نمی توان در آنها نهادینه کرد چرا که در سال های مدرسه بچه ها تغییر می کنند و توجه کمتری به کتاب ها نشان می دهند اما این درباره همه صدق نمی کند. 

البته در این امر مقصر بچه ها نیستند بلکه کوتاهی از سیستم رقابتی مدارس است. در مدارس به کتاب های غیر آموزشی به طور ناخواسته، به عنوان یک سرگرمی نگاه می کنند نه یک تکلیف. در مدرسه ناخواسته به بچه ها یاد می دهند که نقش آنها به عنوان دانش آموز انجام تکالیف مدرسه است . با این روش، غیر مستقیم رفتار مثبت را در کودکان سرکوب کرده و یادگیری کلیشه ای و اجباری را به آنها می آموزیم. به همین خاطر است که بیشتر سیستم های آموزشی مدارس هیچگونه جذابیتی برای کودکان ندارند. 
بچه ها متغیرند و این طبیعت و بخشی از رشد آنهاست. بسیاری از والدین می خواهند به زور علاقه به ادبیات را در کودکانشان به وجود بیاورند چرا که اغلب برخی از کتاب ها و مجلات را تایید نمی کنند و همین اجبار عشق به مطالعه را در کودک سرکوب می کند.چرا که در انتخاب علاقه اش  اختیار ندارد. در این موارد نباید موشکافانه برخورد کرد.هیچ یک از ما تنها ادبیات آموزنده را نخوانده ایم و این امر با پیشرفت تکنولوژی و دسترسی به دنیای مدرن بیشتر اتفاق می افتد چرا که دسترسی به تلویزیون، اینترنت و فیلم بیشتر شده که ممکن است رسانه های زیان آوری باشند. اما اگر منطقی فکر کنیم به این موضوع پی می بریم که اگر همه چیز مثبت در زندگی وجود داشته باشد ناخودآگاه همه ما مثبت می شویم این مهم است که با وجود مثبت ها و منفی ها باز هم ما مثبت باشیم. 

بسیاری از افراد اوقاتشان را با تماشای تلویزیون، گوش دادن به رادیو ، انجام کارهای غیر ضروری می گذرانند و اگر دوست داشته باشند کتاب می خوانند . این لزوما بد نیست اما کتاب به عنوان یکی از لوازم ضروری زندگی است که نه تنها جنبه سرگرمی دارد بلکه بسیاری از ویژگی های مثبت را برای افراد به ارمغان می آورد. 
بسیاری از دانشجویان هستند که کتاب های درسی شان را بسیار خوب می خوانند اما هنوز برای آنها این مطلب جا نیفتاده که باید در کنار خواندن کتاب های درسی کتاب هایی مرتبط با رشته شان را نیز تهیه و آنها را بخوانند تا در این رشته تخصص پیدا کنند و یا یک شخص با شغل مشخصی که دارد کتابهایی در زمینه کاری اش بخواند تا بیشتر در آن زمینه مهارت پیدا کند این به این دلیل است که هیچ یک از ما هنوز عشق به مطالعه را پیدا نکرده و مفهوم آن را نمی دانیم . 
عشق به مطالعه یعنی اینکه مطالعه به عنوان یکی از لوازم لذتبخش زندگی به کار برود که در صورتیکه یک روز انجام نشود ( مانند نوشیدن چای ) شخص احساس کمبود و کسالت کند. 
تحقیقات نشان داده که مردها بیشتر از زنها علاقمند به مطالعه هستند. سیستم آموزشی مدارس و دانشگاه ها در هر جای جهان هنوز به آن حد رشد و شکوفایی نرسیده که از دانش آموزان خوانندگانی مشتاق بسازد. همین امر باعث شده که در کشورهای عقب مانده  یا در حال توسعه کارهای فرهنگی از جایگاه بسیاری پایینی برخوردار باشد. 
پس والدین باید بدانند اگرچه عشق به کتاب و مطالعه را می توان از همان سالهای کودکی در کودک به وجود آورد اما بیشترین عاملی که می تواند موجب نهادینه کردن این عادت در کودک باشد سیستم آموزشی است. 

نکات مهم در محافظت از کتاب:

 در کتاب «هنر کتاب خواندن » به چند نکته جالب توجه اشاره شده است:

1.کتابی که جلد شده باشد، از کتاب بدون جلد بهتر و سالم تر باقی می ماند . این احتیاط را فوری و به محض خرید کتاب انجام دهید .

2. کتاب های خودرا در قفسه های شیشه دار نگه داری کنید تا گرد و غبار هوا کم تر به کتاب ها آسیب برسانند .

3. اگر چاره ای جز استفاده از یک کتابخانه روباز ندارید، حداقل گاه کتاب ها را از گرد و غبار پاک کنید و برای کاهش آسیب رسانی حشره بید کتاب ها را ورق بزنید و هوا دهید .

4. استفاده از هواکش و تهویه مناسب در محل کتابخانه به عمر مفید کتاب های شما می افزاید .

5. هنریش هین می گوید: هر کجا کتاب را بسوزانند، روزی انسان ها را خواهند سوزاند .

 

در این دنیای شتاب زده که با «بحران قرائت » روبه رو شده است، دردی از این عمومی تر نمی توان یافت که مردم کم می خوانند، سریع و شتاب زده می خوانند، بد می خوانند و . . . . این عبارت را دکتر جانسون در کتاب خویش به کار برده و بسیار ابراز نگرانی کرده است . واقعا سرنوشت کتاب و کتابخوانی به کجا خواهد کشید؟ او می گوید: «مردم گویی امروز از کتاب می ترسند . این بیماری متاسفانه عمومی و همه گیر شده و شاید بهتر باشد آن را بیماری ترس از کوشش نام نهاد .»

 

این آرزویی کهن و دیرینه بوده است که روزی بشر با تفکر و مطالعه انس گیرد و ساعات عمر خویش را با مطالعه پربرکت سازد; شاید حتی پیش تر از آن که سقراط بگوید: «جامعه وقتی به سعادت و فرزانگی می رسد که مطالعه کار روزانه اش باشد» .

امام علی (ع) : هر کس اهل مطالعه باشد در سایه مطالعه کتب، به آرامشی بسیار والا دست می یابد که هرگز از او سلب نمی شود .

 

ویکتور هوگو: خوشبخت کسی است که به یکی از دو چیز دسترسی دارد: یا کتاب های خوب و یا دوستانی که اهل مطالعه کتاب باشند .

 

تولستوی: در دنیا لذتی نیست که با لذت مطالعه برابر باشد

نقش کتابدار در کتابخانه های آموزشگاهی

به نظر من در کتابخانه نقش کتابدار بسیار مهم است.کتابدار باید کاملا  اموزش دیده ومتخصص کتابداری باشد که الان در جامعه ما کاملا این مشکل هست واکثر کتابخانه ها مخصوصا کتابخانه های اموزشگاهی از نیروی غیر متخصص استفاده می کنند.وچون به حرفه کتابداری اشنا نیستند به مراجعین کمک کافی نمی کنند. از این رو شاید یکی از دلایل اکراه  ان ها از امدن به کتابخانه همین باشد زیرا انها نمی توانند  کتاب خود را پیدا کنند وکتابدار نیز با انها همکاری نمی کند  علاوه بر تخصص انها اخلاق کتابدار نیز بسیار مهم است کتابدار بد اخلاق با مراجع خوب برخورد نمی  کند ودر این موقع دانش اموز از گفتن نیاز خود خودداری می کند.. اگر کتابدار انها را راهنمایی کند انها زودتر به کتاب ومنبع مورد نظر می رسند واز اینکه سریع به منبع خود رسیده اند احساس رضایت دارند ودیگر از کتاب وکتاب خوانی فراری نیستند علاوه بران این تشویقی است که دوباره به کتابخانه رجوع کنند واین در امر گسترش مطالعه مهم است.مدیریت کتابخانه می تواند با انجام فعالیت های فوق بر نامه مثل برپایی جلسات بحث وگفت وگو با مراجعان از نیاز های انها اگاه شود  هم چنین ایجاد جلساتی که در ان اهمیت کتاب وکتابخوانی توسط کتابدار یا دعوت از اساتید در شناسایی اهمیت کتابخوانی برای مراجعین مخصوصا نوجوانان  در کتابخانه اموزشگاهی مهم است. هم چنین کتابخانه باید از تمام مواد اطلاعاتی دارا باشد که هر مراجعی اعم از هر گروهی  که باشد با توجه به علاقه خود بتواند نیاز خود رابرطرف کند.واین باعث خوشحالی او می شود واحساس می کند که کتابخانه به نیاز وعلاقه او اهمیت داده است.همکاری میان کتابدار ومربی پرورشی ومعلم  در تشویق دانش اموزان  به استفاده از کتابخانه وغنی کردن مجموعه کتابخانه مهم است. همچنین ایجاد مسابقه های کتابخوانی از طرف مدیر اموزشگاه در کتابخانه عمومی ورییس کتابخانه عمومی ودادن جایزه به انها در تحقق این هدف مهم است.در رابطه با سیستم کتابخانه سعی شود سیستم باز باشد تا دانش اموز راحت کتابش راپیدا کند واز این بابت بسیار خرسند تر خواهد بود.همچنین همکاری اموزشگاه با پدران ومادران  بچه ها در کتابخوانی بچه هابسیار نقش دارد . همچنبن اگر برنامه های درسی به گونه ای باشد که دانش اموز را به کتابخانه واستفاده ازان  برای مطالعه بیشتر سوق دهد بسیار خوب است واین باعث می شود که دانش اموز از ابتدا با فضای کتابخانه اشنا شود.

سیستم کتابخانه

دسترسي آزاد به كتاب هايي كه بر حسب موضوع دركنار يكديگر در قفسه ها قرار گرفته اند موثر ترين و ساده ترين راه استفاده از مجموعه يك كتابخانه است. اين روش كه در برخي كتابخانه ها به كار مي رود، شيوه اي مناسب براي بازيابي سريع كتاب در يك مجموعه كوچك است.
در فرهنگ فشرده كتابداري و اطلاع رساني اثراستلا كينان‌ اصطلاح قفسه باز اينگونه تعريف شده است: «كتابخانه يا مراكز اطلاع رساني كه مراجعان آن مي توانند منابع خود را راساً از قفسه ها بردارند.»
پس در كتابخانه هايي كه به شيوه قفسه باز اداره مي شوند كتابها به سادگي در دسترس مراجعان قرار مي گيرند و جستجو در ميان قفسه ها براي استفاده كنندگان به سهولت امكان پذير است. اما اين روش در همه كتابخانه‌ها مرسوم نيست و هنوز كتابخانه هايي هستند كه به شيوه قفسه بسته اداره مي شوند.
ارائه خدمات در نظام قفسه بسته مراجعان را ملزم مي نمايد كه كتاب هاي مورد نظرشان را با استفاده از برگه دان و يا فهرست رايانه اي انتخاب نمايند. آنها بايستي مشخصات كامل كتاب و شماره راهنماي آنرا حداقل يكي از اطلاعات كتابشناختي (عنوان، موضوع، پديدآور) را بعد از يادداشت، به كتابدار ارائه نموده و منتظر بمانند تا وي كتابها را بازيابي و سپس در اختيارشان قرار دهد. در واقع كتابدار رابط بين قفسه هاي كتاب و مراجعان است.(جمالی،فیض الله.نگاهی به سیستم امنیت در کتابخانه ها،1384)

اهمیت کتابخانه

 كتابخانه از آن جهت حائز اهميت ويژه است كه گنجينه اي است از دانش هاي گوناگون و مكاني است براي انجام تحقيقات كه محققين در آن به مطالعات علمي و بررسي دانش موجود مي پردازند. محتويات كتابخانه نه تنها وسيله دانش اندوزي است بلكه لذت بخش نيز هست. مطالعه، رايج ترين سرگرمي هاست و كتابخانه ها مي توانند براي هر نوع سليقه اي كتابي فراهم كنند. اهميت كتابخانه از آن رو مورد تاكيد است كه هيچ چيز نمي تواند جاي محتويات كتابخانه ها را كه شامل كتاب و ساير مواد مكمل كتاب است بگيرد. چون مطالعه كتاب و ديگر رسانه هاي انتشاراتي، ايجاد علاقه و عادت به مطالعه، توسعه كتابخواني و ارائه راه ها و مهارت هاي مطالعه و يادگيري، در بالابردن سطح آگاهي هاي يك جامعه و افراد آن نقش بسزايي دارد.

كتابخانه وسيله اي است كه شخص با آن قدم به دنياي كتاب گذاشته و از معارف آن بهره مي گيرد. كتابخانه ها به طور رايگان و يا با مبالغي ناچيز خدمات باارزشي را ارائه مي نمايند. به همين جهت عامل عمده اي در تشويق مردم به مطالعه بوده و هستند. پيدا كردن كتاب و ديگر انتشارات مورد نظر خواننده، تشويق و كمك به خوانندگان كم اطلاع، فراهم آوردن امكاناتي كه دستيابي خوانندگان به اطلاعات بيشتر را ميسر مي كند، ايجاد شرايط مناسب براي مطالعه در فضاي كتابخانه از جمله خدمات با ارزشمند كتابخانه هاست. كتابخانه ها به طرق گوناگون، مطالعه و ارج نهادن به كتاب را تشويق مي نمايند و كتابخانه هاي مدارس و كتابخانه هاي عمومي شهر در اين زمينه داراي نقش برجسته تري هستند.

تعریف کتابخانه

كتابخانه نهادی اجتماعی است كه با گردآوری ، سازماندهی و نگهداری دانش مدون بشر امكان رشداندیشه ، شكوفایی استعداد و باروری ذهن خلاق انسان پویا وجستجوگر را فراهم می كند. باتوجه به گسترش روزافزون علوم و فنون در زمانها و مكانهای مختلف تنها كتابخانه است كه دسترسی آسان به انبوه دانش آدمی را میسر می سازد و تبادل افكار را به بار می آورد . (نشریه کتابداری،1375،ص24)

در جهان كنوني كه به قول دي اچ لارنس نويسنده انگليسي جهان دانش است و نه جهان تجربه، اگر شخص نتواند خود را با دانش روز هماهنگ نمايد بزودي اين تنها وسيله ارتباط با جهان را نيز از دست مي دهد بويژه دانشجويان و دانش آموزان اگر توان بهره گيري از منابع دانش موجود را نداشته باشند به طور مضاعف زيان مي بينند زيرا به هدف اصلي تحصيلات عالي كه رسيدن به نوعي اجتهاد است نخواهند رسيد. پس همه افراد نياز به استفاده از كتابخانه را دارند. نقش كتابخانه در زمان ما بسيار مهم و شايان توجه است و بجاست از منابع و خدمات آنها استفاده كامل به عمل آيد. )صادقی ،فرنگیس.کتابخانه روزنه ای به دنیای دانش،1387)

                                                               

اهیمت خواندن کتاب

 "ابونصر فارابي که آدم بي چيزي بود براي مطالعه کتاب ها شبها از نور چراغ پاسبانان محلي استفاده مي کرد ، لينکن که در دوران کودکي سخت فقير و بي پول بود کتاب را از دارندگان کتاب، آن چنان  گدايي مي کرد  که افرادفقير يک پول سياه را از ثروتمندان گدايي مي کردند.

                                                                

 در اهميت کتاب همين بس که همه پيامبران کتاب داشتند ، وحتي آنان که با کتابي خاص مبعوث نبوده اند باز بر اساس کتب پيامبران پيشين رفتار نموده اند. "کتاب به منزله شاهرگ اجتماع است که از مسير آن مهمترين مواد حيات روحي يعني علم و دانش و کمال ، تا دورترين نقاط عالم به همه افراد بشر مي رسد. 

 

 

اشعاری زیباد از رضا صنیع زاده در مورد رشته کتابداری

 کتابداری چیست؟

گفتم کتابداری چیست گفت:                         دانشی،حرفه ای،فنی،هنری

گفتمش: بیشتر بکن تبیین                            گفت: عشقی،علاقه ای، شرری

گفتمش: بازهم بگو! گفتا:                              در دل دانش جهان سفری

گفتمش: با چه می کنی تشبیه؟                     گفت: با مرشدی و راهبری

گفتمش: در مقام حرفه و فن!                        گفت: اوستادی است ارنکو بنگری

گفتمش: از نگاه عاطفه ها!                             گفت چون مهر پدر ومادری

گفتمش: بهر کسب دانش و دین!                   گفت:حلال مشکلات و دری

گفتمش: در طریق کسب خبر؟                       گفت : یابد منابع خبری

گفتمش: از مولفات و کتب؟                            گفت ، ره می برد به هر اثری

گفتمش: در پژوهش وتحقیق؟                        گفت : خورشید روز و شب، قمری

گفتمش: سایه و سروی هم؟                          گفت: خوشتر بود ز باغ و بری

گفتمش: بهر خدمت مردم؟                             گفت: بربسته قامت وکمری

گفتمش: بهر فتح قله علم!                               گفت : چون برگشوده بال وپری

گفتمش: گر نباشد این نعمت؟                        گفت: تحقیق و علم را خطری!!!

گفتمش: کرده پیشرفت شگرف!                      گفت:وز دولتش بود سحری!

گفتمش:کیست شیر این میدان؟                      گفت: دانا دلی و ذی نظری

گفتمش: شرط دیگری هم هست؟                   گفت:باید که داشت شور و شری

گفتمش: او را چه دانشی باید؟                         گفت : در هر سرای علم، سری

گفتمش :  این همه فضایل از اوست؟               گفت: این اندر که بدو گذری! 

وبلاگ در دنيای کتابداری و اطلاع رسانی

كتابداران از جمله اولین افرادی بودند كه از وبلاگ استقبال نمودند و از آن برای انتشار عقاید، افكار و اطلاعات خود به نحوه‌های مختلف استفاده كردند. وبلاگ از آن جهت برای کتابداران مهم است که بر خلاف دیگر فناوری­ها، نیازی به تخصص در دیگر حوزه‌ها ندارد و کتابداران با هر میزان آگاهی از اینترنت و رایانه می­توانند نویسنده وبلاگ باشند و از این وسیله برای ترویج آگاهی‌های خود , معرفی خدمات کتابخانه خود , ارتباط با همکاران دیگر، و افزایش دانش خود استفاده کنند. به وسیله وبلاگ می‌توان به راحتی خوانندگان و كاربران كتابخانه را از منابع، كتب و مواد جدید مطلع كرد، قوانین و خدمات كتابخانه را منتشر نمود، سؤالات مرجع را پاسخ داد، اطلاعات و اخبار جدید در حوزه كتابداری و اطلاع‌رسانی را به سرعت منتشر كرد و برای آموزش كتابداری از آن بهره گرفت.

 

تاریخچه وبلاگ نویسی در ایران

تاریخچه وبلاگ نویسی در ایران نیز به 16 شهریور 1380 باز می گردد. روزی که سلمان جریری، اولین وبلاگ فارسی را بر روی صفحه اینترنت قرار داد. مقاله ی درخشان با معرفی سیستم رایگان وبلاگ نویسی بلاگر، نقطه عطفی در تاریخ وبلاگ نویسی ایران بود. شاید روزی برای داشتن یک صفحه، بلاگر – آن هم به زبان انگلیسی- از معدود راه های ممکن بود ولی امروزه دیگر گرفتن وبلاگ برای یک فارسی زبان و ایرانی، با وجود سایت های پرشین بلاگ، بلاگفا و ...، بسیار ساده است.

وبلاگ با داشتن خصوصیاتی چون رایگان بودن، انتشار سریع، تعاملی بودن و ...، محیطی منحصر به فرد می سازد. فضای وبلاگ، بیش از چت فرصت لازم برای اندیشیدن و تعامل فکری را مهیا ساخت. شری ترکل (1991) اینترنت را وسیله ای برای ابزار و نمایش روایات خود معرفی می کند که در آن افراد هم کارگران، هم نویسنده و هم بازیگر این نمایش ها می باشند. ارتباطات اینترنتی بر این اساس، زمینه ی جدیدی را برای ابراز و اظهار تمایلات فرد فراهم می آورد. وبلاگ با داشتن ویژگی تعاملی بودن و این که فرد هم نویسنده است و هم خواننده، این امر را پر رنگ تر می کند. نوشتن خاطرات، دغدغه ها، تجربیات و...، موجب می شود که افراد خود باز گو کنند ویکی از فرصت های «خود آگاهی » است. با نوشتن، انسان از دست عواطف منفی و نامطلوب خلاص می شود و از موفقیت ها و توانیی ها لذت می برد و در کل نوشتن موجب اصلاح و بالا رفتن تراز « مفهوم خود» می شود. وبلاگ نویسی میل به گفت و گو دارد و این ویژگی نهفته فرهنگ ایرانی را که گفت و گویی بودن است و در ادب فارسی مستتر و در فرهنگ مذهبی و عارفانه ما هم هست، می تواند به گونه ای باز تولید کند. وبلاگ تنها یک دفترچه خاطرات که در نهان خانه ی وجود آدمی باشد، نیست. نوشتن عنصر اصلی وبلاگ نویس است اما نوشتنی که تنها خود مخاطب آن نباشی، بلکه هر کس دیگری در این فضا اجازه می یابد که بخواند و علاوه بر خواندن، اظهار نظر هم کند. منتظر نظرات قشنگتون هستم!

تاریخچه وبلاگ نویسی در جهان

 

شاید بتوان گفت که آغاز وبلاگ نویسی مدرن با پدید آمدن سیستم مدیریت محتوی online diary به وجود آمد. این سرویس که برای نوشتن خاطرات روزانه ساخته شد در سال ۱۹۹۴ توانست عنوان اولین سیتم مدیریت محتوی مدرن را ازآن خود کند.اولین صفحه ی اینترنتی ساخته شده توسط این سیستم، صفحه ای بود تحت عنوان Claudio Pinhanez’s “Open Diary” که برروی سایت دانشگاه MIT از سال ۱۹۹۴ تا۱۹۹۶ قرار گرفته بود. دیگر سرویس Online Diary شده بود مرکز توجه افراد مختلف برای نوشتن خاطرات روزانه شان . بیشتر افرادی که اقدام به انتشار خاطراتشان از طریق دنیای اینترنت می کردند روزنامه نگاران و نویسندگان مشهور بودند. در ابتدا به افرادی که در دنیای مجازی اقدام به “وبلاگ نویسی” می کردند، ژورنالیست می گفتند که بعدآ به Escribitionists (به همان معنی وبلاگ نویس و کسی که نوشته هایش را در فضای نت منتشر می کند) تغییر پیدا کرد.

اولین فردی که اقدام به وبلاگ نویسی مدرن برای درج خاطرات خود در فضای اینترنت کرد شخصی تحت عنوان Jastin Hall بود که در سال ۱۹۹۴ اقدام به درج خاطرات روزانه اش و همچنین گزارشات متعدد از کنفرانس های مختلف که در آن شرکت می کرد،  می کرد.

وبلاگ چیست؟

وبلاگ محیطی است که به شما امکان انتشار ایده ها، افکار و دیدگاههای خود، همانند یک روزنامه نگار را می دهد. احتیاجی نیست که یک مقاله و یاداستان طولانی بنویسید ، بلکه یک وبلاگ نویس، در اصل برداشتها وذهنیات خود، پیرامون مسایل مورد علاقه اش را ارائه می کند، بدون اینکه این ایده ها به طور کامل بررسی شده باشند ، یا مثلاً از لحاظ دستوری یا زیبایی جمله در حد عالی باشند.

عاملی که باعث محبوبیت ورشد سریع پدیده وبلاگ در میان کاربران اینترنت شده است ، راحتی استفاده از این ابزار می باشد . با استفاده از سیستمهای موجود وبلاگ، بدون نیاز به صرف وقت و هزینه برای طراحی کامل یک سایت اختصاصی ، تنها باپرکردن چندفرم تحت وب، می توانید شروع به نوشتن مطلب در قالب یک سایت اختصاصی کنید.

به عبارت دیگر وبلاگ، نوشته ها ومطالبی است که یک فرد، برروی اینترنت قرار داده و عموماً به طور منظم آن را به روز می کند . این نوشته ها الزاماً در قالب خاصی نبوده و شکل رسمی مانند نشریات را ندارند و به فراخور ذهنیات شخص نویسنده وهمچنین به اقتضای زمان نوشتن و ماهیت موضوعات ، کاملاً متنوع و گوناگون هستند.

برخی از ویژگی های اخلاقی کتابدار

کتابدار باید همیشه اعتقاد به کارش را حفظ کند و معتقد باشد که کتابخانه اش برای جامعه مفید است و او نیز برای کتابخانه اش

• مقام کتابدار درجامعه همیشه بسته به وضع سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی آن جامعه تعیین می شود اما در هر حالتی کتابدار باید مشعوف علم ، نگاهبان آن و وقف پیشبرد آموختن باشد.
• در کار فرهنگی تمام شاخه های یادگیری نقش خاص و مفید خود را دارد . کتابدار باید از چنان آموزشی برخوردار باشد که جو هر فرهنگ رابشناسد و وظایف خود را برای ارتقای آن انجام دهد . (برادفیلد)
• کتابدار باید تمامی معتقدات ، نظریه های سیاسی یا اخلاقی را با بی طرفی حرفه ای بنگرد . او اجازه می دهد هر متفکری نظر و عقیده ی خود را چه درست و چه نادرست بیان کند زیرا او می داند استدلال درست در گذر زمان و در مباحثه و مناظره آزاد پیروز خواهد شد .
• کتابدار باید حرمت آزادیی که بر حرفه اش سایه فکنده نگاه دارد . آزادی های اعتقادی کتابداران عبارتند از آزادی مطالعه ، اندیشه ، گفتار ، مطبوعات ، واسپاری دانش و آزادی آموزش .
• کتابدار باید این نگرش را که به کتابخانه به عنوان یک موزه می نگرد از بین ببرد و نظری را گسترش دهد که از کتابخانه به عنوان مرجعی عظیم از علم و ادب که با مهارت سازماندهی و مهیای استفاده شده است ، یاد می کند .
• کتابدار باید معتقد باشد که کتابخانه برای اجتماع لازم است . اگر کتابداری موضع دفاعی نسبت به حرفه اش اتخاذ کند ، عنوان کتابدار واقعی از او سلب می شود .
• کتابدار باید با بیانی مستدل و رسا اعتقاداتش را اعلام کند . او نباید اجازه دهد که به اندیشه های بحقش بی اعتنایی شود و باید آنها را محکم واستوار نگه دارد .
• کتابداری ترکیبی است از دانشوری ، مهارت فنی و انسان گرایی . تنها عشق به کار و خود را وقف خدمت کردن است که کمبود ها را جبران می کند .
• کتابدار یک مبلغ است آنچه را خود بدست آورده با دیگران قسمت می کند ؛ کتابدار خواننده کتاب ها و خادم خواننده ها است (گاردنر)
• کتابدار باید از عامه مفهومی آرمانی در ذهن داشته باشد . او می بایست تناقضات موجود در جامعه را به نفع علایق کل جامعه رفع رجوع نماید .
• کتابدار در برابر جامعه وظیفه ای متعالی دارد : آموزش خواننده و عامه مردم . کتابدار در این میان جانب بی طرفی را رعایت می کند ، سانسور نمی کند و نمی گوید که مردم چه بخوانند و چه نخوانند .
• کتابدار باید هوشمند ، شجاع و معتدل باشد و از این طریق اظمینان خوانندگان را بدست آورد که این اعتماد همگانی  یکی از نشانه های کتابداری راستین است.
• یک کتابدار خوب باید خواننده ایی آزمند باشد؛ کتابدار باید خود اهل تحقیق و تالیف باشد تا الگویی برای خوانندگان گردد .
• کتابدار باید فرصتی فراهم کند تا افراد نوسواد بتوانند این تجربه ی نو آموخته را تمرین نمایند در غیر این صورت آنان دوباره به حریم بی سوادی باز خواهند گشت .
• خدمات کتابخانه تنها برآوردن نیاز خوانندگان نیست بلکه خواننده آفرینی نیز هست . بهترین یاری به خواننده ، تقویت آگاهی او از طریق فراهم آوردن تمام آثاری است که سرشتی هوشمندانه ، علمی و ادبی دارند .
• در مباحث مربوط به خدمات مرجع ، کتابدار باید به مجموعه از اصول اخلاقی پایبند باشد ؛ اصولی چون : فراهم آوردن اطلاعات درست ؛ عدم قضاوت در مورد مراجعان یا سئوالاتشان ؛ اجتناب از سانسور موارد بحث اگیز یا مخالف نظر بخشی از جامعه کتابخانه ؛ عدم تعبیر یا تفسیر اطلاعات ؛ محرمانه نگه داشتن سئوالات ؛ ارایه خدمات یکسان به افراد و اشاره به مسایل حقوقی و قوانینی چون مالکیت معنوی به هنگام ارایه اطلاعات به مراجع
• کتابدار باید در قبال همکارانش رفتاری مناسب داشته باشد .چه در یک گروه کوچک و یا در یک کتابخانه بزرگ ، افراد به دلیل علایق شخصی به فعالیت های شغلی خود با اشتیاق و همکاری به کار می پردازند .کتابداران باید با ایجاد ارتباط موثر و در روحیات و حصوصیات خاص هر فرد و با اتکا به احترام متقابل به فعالیت در کنار هم بپردازند .

• در آخر علاوه بر نکات آمده در فوق ، باید توجه داشت این مسایل با توجه به تغییرات سریع جامعه تغییر می کنند و روز بیشتر از روز قبل به سوی پیچیدگی بیشتر رهسپار می شوند ولی در نهایت این اصول اخلاقی ، اعتقادی و فلسفی کتابدار است که او را در مسیر صحیح هدایت می کند .

  

  آنچه که تفکر کتابداران برجسته نشان می دهد و همه کتابداران به آن اعتقاد راسخ دارند ، این است که کتابداری خصیصه ای منحصر به فرد دارد که شایان نگهداری است اما جز خود کتابداران چه کسی می تواند این خصوصیات خاص که همان منش بزرگ و احترام به همه ی انسان ها با هر عقیده ای است ، حفظ نماید ؟ پس باید کتابداران هر روز و هر لحظه اصول اخلاقی و اعتقادی حرفه شان را مد نظر خویش قرار دهند تا همواره به خوبی به جامعه خود خدمت رسانند .

فلسفه اخلاقی و حرفه ای کتابدار

کتابداری در گذر زمان و در مسیر تمدن بشر تکامل یافته و ارزشهایی بر اصول اولیه آن افزوده شده است . این ارزش ها تنها در جهت تلاش های درست برمی خیزند و پی جویی حقیقت در آثار و اعتقاد به پیشرفت افراد چنین انگیزه ای را محقق می سازد . شور همراه با رسالت پیشگامان کتابداری از کالیماخوس گرفته تا دیویی و رانگاناتان ، امروزه جای خود ار به شور حرفه ای کتابداران نوین داده است.هرچند این اصول و ارزش ها نباید تنها دستمایه کتابدار در عمل باشد بلکه در سایه اعتبار آنها کتابدار باید خلاقیت ذهنی و فردی خود را به کار گیرد ا بتواند بهترین خدمات را به جامعه ی متبوعش ارایه دهد .

آرمان کتابدار حرفه ایی آمیزه ای است از تصویری روشن از کتابدار آرمانی (به عنوان الگوی اولیه) ، آگاهی از نیازهای ضروری جامعه و حس حفظ ارزش ها در کارهای روزمره ی حرفه اش. رویه اصلی و وکارهای روزمره کتابداری در یک نگاه درونگرایانه به هیچ وجه صلابتی را که شایسته آن است ندارد و باید با نگاهی برونگرایانه به این روند نگریست تا با دیدی جمعی و با به یاد داشتن فلسفه ی اخلاقی این حرفه نشانه ها را درک و ارزش های خویش را با فهم هوشمندانه و مشاهدات فردی و جمعی و در نهایت با اتکا به تجربه تعالی بخشند .

ويژگي كتابدار خبره

كتابدار خبره در انگلستان به كسي گفته مي شود كه از نظر حرفه اي واجد شرايط باشد و نامش در زمره كتابداران حرفه اي انجمن كتابداران انگليس به ثبت رسيده باشد. ظاهراً در ايران درجه بندي براي كتابداران و جود ندارد هرچند اين امر انگيزه را در كتابداران بيشتر مي كند تا خود را به درجات بالاتر برسانند و در ضمن هركس در جاي خود در كتابخانه اي كه بيشتر به وجودش احتياج است و براي آن سزاوارتر است قرار بگيرد اما ما در كشور خود هنوز به توافق نرسيده ايم كه كتابدار حرفه اي كيست و چه شرايطي بايد داشته باشد و در حاليكه تنها ملاك هاي ما تحصيلات و درجه بندي فقط در مقام استاد و دانشجويي و كارمندي مد نظر است. آرمان كتابدار حرفه اي عبارت است از داشتن تصويري روشن از كتابدار آرماني، آگاهي از خدمات ضروري براي خواننده و حس حفظ معيارها در كارهاي روزمره.

     كتابدار حرفه اي «متخصص» تصوير روشني از آرمانها را در برابر چشم دارد. از خدماتي كه وظيفه انجام آنها را براي خواننده دارد آگاه است و استانداردهايي را در كار روزانه اش نگاه مي دارد.                                            

يكي از عللي كه ما در تشويق افراد به مطالعه و مراجعه به كتابخانه ها موفقيت زيادي نداريم اين است كه به سطح دانش حرفه اي كتابداران كتابخانه ها اهميت چنداني نمي دهيم در حاليكه كتابخانه ها چون با اقشار مختلف، سنين مختلف، فرهنگها و مذاهب مختلفي برخورد دارد و خوانندگان بالقوّه زيادي دارد و از نزديك با اقشار مختلف وارد رابطه اطلاع رساني مي شوند بايد از مهارتهاي ارتباطي بيشتر، دانش تخصصي و حرفه اي بالاتر برخوردار باشد.

اخلاق حرفه ای اولین اصل کتابداری

کتابداران مردمانی خاصند با حرفه ای خاص تر . مردمانی خاص بدان جهت که با گستره وسیعی از مخاطبان سروکار دارند ، چه در یک کتابخانه عمومی و چه در یک کتابخانه عظیم دانشگاهی این وسعت مخاطب بروشنی به چشم می خورد . سیل مخاطبان کتابخانه ، از کودکی تازه سواد آموخته تا عالمی که عمری را به مطالعه و تالیف و تصنیف گذرانده و دانشجویی تازه وارد تا اساتید سپید مو ، همه را در بر می گیرد . این طیف وسیع مخاطب نیازمند توانایی های اخلاقی و رفتاری بسیاری است تا بتوان به هر دسته از مراجعان بتوان خدماتی مناسب نیاز ها و خصوصیاتشان ارایه کرد .

کتابدار باید بیش از هر چیز و پیش از گام نهادن در این مسیر جامعه مخاطبش را بدرستی بشناسد و در گسترش دانش همه اقشار و طبقات را در نظر گیرد . هرچند خدمت رساندن به یک پژوهش گر کارکشته نباید و نمی تواند هم سان خدمت رساندن به یک روستایی نوسواد باشد ، اما از یاد بردن آن روستایی نوسواد و انحصار خدمات برای آن پژوهش گر  آغاز جروی در این راه است و آنچه مانع این گمراهی می شود ، اخلاق حرفه ای کتابدار است .

اما این حرفه بدین سبب خاص تر است که علاوه بر مخاطبان بی شمارش ، علمی است که سایر علوم از آن زاده شده و کتابدار حرفه ای علم شناس ، نگاهبان و گستراننده ی جمله ی دانسته ها و دانش بشری . این حرفه فقط منحصر به دانش مطلق و علومی نیست که با قوانین ثابت شده طبیعت سروکار دارند ؛ کتابداری از علوم محض گرفته تا کوچک ترین اصول جاری یک قوم را د بر ی گیرد و این روند تازمانی ادامه می یابد که کتابدار خود را فردی رنجور و فرسوده و اژدهای خفته برگنج که خود را فقط نگهبان چند قفسه کتاب نپندارد بلکه همپای پیشرفت دانش خود نیز به پیش رود تا بتوانند به بهترین نحو در اشاعه ی آن عمل کند چنانکه در دانشگاه های پیشرو کتابداران ولو آنکه در کلاس های درس حضور نیابند خز کادر آموزشی محسوب شده و همپای استادان پیشرفت دانشجویان را تحت نظر دارند تا بتوانند با سرعت و دقت منابع مورد نیاز ایشان را فراهم و در دسترس آنان قرار دهند .

شعر کودکانه برای شب یلدا

سی ام آذره و یک  شب زیبا

یه  شب بلند به اسم شب یلدا

شب شب نشینی و شادی و خنده

شبی که واسه ی همه خیلی بلنده

همه ی اهل خونه خوشحال و خندون

آجیل و شیرینی و میوه  فراوون

شب قصه گفتن و یاد قدیما

قصه ی لحاف کهنه ی ننه سرما

شب یلدا که سحر شد،فصل پاییز میره

جای پاییز رو زمستون می گیره

ننه سرما باز دوباره برمی گرده

کوله بارش رو پر از سوغاتی کرده

شب یلدا در استان مازندران

مازندران از فرهنگ و تمدن بسیار کهن و اصیل آریایی برخوردار است و به دلیل داشتن این تمدن باستانی و دیرینه مراسم‌های باستانی و به دلیل علاقه به دین و مذهب مراسم مذهبی بس با شکوهی در این دیار کهن برگزار می‌گردد، پس از گرویدن مردم آن به اسلام، برخی از مراسم باستانی بسته به فرهنگ مردمان مختلف مازندرانی با آداب اسلامی در آمیخته و بنا بر این شیوه اجرای آن در هر روستا با روستای دیگر متفاوت است.

در مازندران شب یلدا بسیار با اهمیت و گرامی داشته می شود. در این شب همه مردم به خانه پدر بزرگها و مادر بزرگها رفته و ضمن دور هم نشینی و خواندن فال حافظ و فردوسی خوانی به خوردن تنقلات و میوه جات خصوصا" انار و هندوانه و ازگیل می پردازند و با خوردن و نوشیدن و شنیدن صحبتها و داستان های بزرگترها شب را به صبح می رسانند و معتقدند که صبح بعد از یلدا روز پیروزی خورشید بر سیاهی و تاریکیها است.

شب اول زمستان بنا به سنت دیرین همه افراد خانواده دور هم جمع می‌شوند و با خوردن هندوانه ماست و میوه و آجیل سرمای فصل زمستان را از خود دوی می‌کنند اعتقاد بر این است که با خوردن ماست یا هندوانه در شب یلدا، هرگز در زمستان سردشان نخواهد شد. در این شب دختران دم بخت با پوشاندن صورت خود از هفت خانه چیزی می‌گیرند اگر کسی آنها را ندید و نشناخت حتما" به آنچه نیت کرده‌اند خواهند رسید.

 

تاریخچه شب یلدا

شب یَلدا یا شب چلّه بلندترین شب سال در نیم‌کره شمالی زمین است. این شب به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می‌شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می‌گیرند.

این شب در نیم‌کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیش‌تر و طول شب کوتاه‌تر می‌شود

یلدا» واژه‌ایست به معنای «تولد» برگرفته از زبان سریانی که از شاخه‌های متداول زبان «آرامی» است. زبان «آرامی» یکی از زبان‌های رایج در منطقه خاورمیانه بوده‌است. برخی بر این عقیده‌اند که این واژه در زمان ساسانیان که خطوط الفبایی از راست به چپ نوشته می‌شده، وارد زبان پارسی شده‌است.

واژه «یلدا» به معنای «زایش زادروز» و تولد است. ایرانیان باستان با این باور که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزونی می‌یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می‌خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می‌کردند و از این رو به دهمین ماه سال دی ( دی در دین زرتشتی به معنی دادار و آفریننده⁾ می‌گفتند که ماه تولد خورشید بود.

واژه دی dey از day پهلوی و از dadhva اوستایی آمده است که به معنی خداوند و آفریدگار است و این واژه با day انگلیسی که خود از daeg و tag ژرمنی متقدم آمده است مرتبط نمی باشد

ماه دی در تقویم مذهبی ایران باستان آغاز سال نو مذهبی بوده است. چنان که میراث آن از راه میترائیسم به مسیحیت و تقویم امروزی نیز رسیده است.